Vui

Những khó khăn, căng thẳng của đời sống
thường cướp mất niềm vui trong lòng chúng ta.
Nhìn cảnh sinh hoạt của con người tại các xứ được
gọi là văn minh, nhất là tại các thành phố lớn,
chúng ta ít thấy nụ cười, không như ở những nơi
mà con người sống gần với thiên nhiên, họ có niềm
vui và nụ cười hồn nhiên hơn.

Có lẽ, chúng ta nên
có những lúc cần nhớ lại những điều làm cho chúng
ta thấy vui vẻ trong lòng như ông Kim Thánh
Thán* khi ngồi trong miếu với người bạn nhìn mưa
rơi liên miên ôn lại những hồi vui khoái trong lòng
đã liệt kê được 33 lúc vui . Ông cho những phút mà
tinh thần và cảm quan liên hệ chặt chẽ với nhau là
những phút thực sung sướng trong đời (trong cuốn
sách Một Quan Niệm Sống Đẹp của Lâm Ngữ
Đường do ông Nguyễn Hiến Lê dịch có ghi lại đầy
đủ 33 điều này). Ngày xưa có người ghi lại 4 niềm
vui lớn thường thấy trong xã hội loài người: đó là
cơn mưa rào sau bảy năm nắng hạn, gặp lại bạn
thân khi xa quê, người con gái ngày vu quy và
người học trò thi đỗ:
Thất niên cửu hạn phùng cam vũ
Thiên lý tha hương ngộ cố tri
Thục nữ động phòng hoa chúc dạ
Thư sinh kim bảng quải danh đề **
Châu Sa đã diễn thơ lục bát như sau:
Vui như nắng hạn gặp mưa,
Xa quê vui gặp bạn xưa tâm đồng.
Vui như cô gái lấy chồng
Vui như thầy khoá bảng rồng có tên.
Theo quan niệm ngày nay, con gái lấy chồng
chưa chắc là niềm vui lớn như ngày xưa vì nhiều
cô gái đời bây giờ vui theo đuổi sự nghiệp hơn là
hôn nhân.
Trong các lễ cưới, chúng ta thường hay
thấy hai chữ Hỷ viết gần nhau gọi là Song Hỷ có
nghĩa là 2 niềm vui. Song Hỷ lấy từ tích truyện về
ông Vương An Thạch, sống dưới đời nhà Tống bên
Tàu (vào thế kỷ 11). Vương An Thạch thuở trẻ đi
thi, gặp một nhà vọng tộc yêu mến, gả con gái cho
mặc dầu chưa biết chàng ta có thi đậu hay không.
Ngày cưới cũng là ngày công bố kết quả kỳ thi: An
Thạch có tên trên bảng vàng! Có người tặng ngay
cho chú rể hai câu thơ:
Động phòng hoa chúc dạ,
Kim bảng đề danh thì.
洞 房 花 燭 夜
金 榜 題 名 時
Có nghĩa là:
Đêm động phòng hoa chúc,
Bảng vàng đã có tên.
Vương An Thạch cao hứng viết lên cửa hai
chữ Hỷ sát vào nhau, muốn nói là mình được đại
đăng khoa (thi đậu) và tiểu đăng khoa (lấy vợ) cùng
một lượt, trong khi những người khác phải thi đậu
rồi mới dám cưới vợ.
Cùng ngày chiếm đại đăng khoa,
Tiểu khoa đêm đó đèn hoa rước nàng.
(?)
Người ta khi đạt được những gì mình ước ao
lâu ngày hoặc tìm được lẽ sống thích hợp cho mình
thì tất nhiên thấy rất vui.
Các nhà tâm lý thường nhấn mạnh rằng cái
vui chân thật tuỳ vào nội tâm nhiều hơn là ngoại
cảnh. Người ta thường đọc câu trong Kiều:
“Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”, nghe bi
quan quá. Nếu chúng ta luôn có một niềm vui trong
lòng thi có thể sửa câu thơ lại là “Ta vui cảnh có
buồn đâu bao giờ?”.
Trong 9 mỹ đức của Trái Thánh Linh theo
Thánh Phao-lô (Galati 5:22), sự vui mừng đứng
hàng thứ hai sau tình yêu thương. Có người cho vui
mừng là phản ứng hớn hở, sảng khoái của tình yêu
thương (love exulting). Theo Kinh Thánh, muốn có
sự vui mừng trọn vẹn, chúng ta chỉ cần sống theo
chủ đề: “Kính Chúa – Yêu Người”. Chữ JOY chỉ
sự vui mừng trong tiếng Anh được cấu tạo thật độc
đáo. JOY có thể xem như chữ viết tắt của JESUS –
OTHERS – YOU theo thứ tự ưu tiên, nhắc cho
chúng ta biết rằng muốn có JOY thì tâm linh mình
cần ở trong Chúa JESUS, phải mang niềm vui đến
người khác (OTHERS), sau đó chính mình (YOU)
sẽ được niềm vui trọn vẹn.
Kinh Thánh có ghi Cơ-đốc nhân là người tìm
được niềm vui trong Chúa (Philip 4:4). Đối với họ,
Chúa Giê-xu chính là niềm vui, là nguồn vui trong
đời sống (Thi-Thiên 84:11). Họ vui trong sự cứu
rỗi (Thi-Thiên 13:5, 51:12; Habacúc 3:18). Dù đời
sống vật chất có thiếu thốn, Chúa vẫn ban cho họ sự
vui mừng (Thi-Thiên 4:7). Dù hoạn nạn, khó khăn
xảy ra, họ vẫn vui nhận để tập tánh nhẫn nhục như
lời khuyên của Gia-Cơ (James) 1:2-3 “khi gặp đủ
thứ nghịch cảnh, hãy nên vui mừng, vì biết rằng
nghịch cảnh thử nghiệm đức tin anh chị em, từ đó
tạo ra tính nhẫn nhục” (Bản Phổ Thông). Lòng họ
vui vẻ vì tin vào quyền năng tái tạo của Thiên Chúa
và tin tưởng vào lòng tốt của nhiều người. Vua
David đã vui sướng ca ngợi sự dẫn dắt của Đức
Chúa Trời trong Thi-Thiên 16:11 mà ông Phan Như
Ngọc đã dịch thành thơ như sau:
Con Đường Sống, Chúa đưa tay dìu dắt,
Đi theo Ngài đầy ắp cả niềm vui,
Có gì hơn ở bên hữu có Ngài?
Lòng sung sướng và tràn đầy hạnh phúc.
Tiếng reo cười vui vẻ luôn luôn phá tan
những mạng nhện buồn bực trong tâm trí chúng ta.
Buồn bực nói lên 2 điều khác biệt là buồn bã và bực
bội. Buồn bã thì làm chúng ta ủ rủ, tê liệt, bất động,
có thể làm huyết áp tụt xuống; ngược lại, bực bội
khiến chúng ta bồn chồn, quạu quọ, ngồi đứng
không yên, có thể làm huyết áp tăng vọt lên.
Một tấm lòng vui vẻ là phương thuốc chữa
được 2 tâm bệnh phổ thông nói trên, là kết quả tất
nhiên của tấm lòng tràn ngập tình yêu thương và là
cách tốt nhất để bày tỏ lòng biết ơn Thượng Đế và
nhân loại.
NSM, Số 149-150