Chuyện Ba Cái Tượng

Tại một viện bảo tàng kia, người
ta thấy có 3 cái tượng bán thân của người.
Ba tượng giống nhau như hệt. Cả ba
tượng đều có bàn tay phải cong khum lại
đặt sau vành tai phải như nghe ngóng.
Một đám đông người đứng trước các
tượng ngắm nghía, suy nghĩ mà không
hiểu sự khác biệt của mỗi tượng. Bỗng
có tiếng phát biểu: “Chắc 3 pho tượng này
đang đố mình rằng: ‘Cái gì không cánh mà
bay, Không chân mà chạy đến tai mọi
người’.

Đây chính là lời nói. Cả 3 pho
tượng đều có bàn tay đặt sau vành tai có ý
nhắn nhủ khi nghe cần phải chú ý. Nghe
cũng là một nghệ thuật.” Chừng quan sát
kỹ, người ta lại khám phá ra một tấm bảng
nhỏ với câu hỏi: “Bạn thích pho tượng
nào nhất?”
Mọi người nhìn vào tượng rồi nhìn
nhau, xì xào, thắc mắc. Bỗng họ thấy
người quản thủ viện bảo tàng đi ngang
qua, họ bèn hỏi ông ta ý nghĩa của 3 pho
tượng. Ông bèn lấy một cái ống hút thọc
vào lỗ tai phải của pho tượng thứ nhất.
Ống hút chạy thông qua lỗ tai bên kia. Ở
pho tượng thứ hai, ông cũng làm như thế,
ống hút vô tới nửa chừng thì bị kẹt lại.
Ông làm tương tự cho pho tượng thứ ba,
thì ống hút lại thông ra miệng.
Bấy giờ, tiếng người xầm xì lại
nhiều hơn. Họ phân tích từng pho tượng
một:
- Tượng thứ nhất là chỉ người bất trí vì
nghe mà không hiểu gì hết;
- Theo tôi, thì người này vô tâm, nghe nỗi
khổ của người mà không đáp ứng gì;
- Nước đổ lá môn, nước đổ đầu vịt;
- Theo tôi, người này khôn vì không để
những lời thị phi, lời dị nghị làm phiền
mình.
Bàn qua pho tượng thứ hai, họ nói:
- Người này, nghe rồi để trong lòng, không
thuật lại. Tôi sống trong chế độ độc tài lâu
năm, biết đây là người khôn, không bị vấp
phạm lời nói;
- Người này có thể đang uốn lưỡi, đang
đắn đo trước khi nói mà không tìm được
lời lành, lời đẹp để nói, nên làm thinh;
- Người này có thể nghe tâm sự của người
khác mà giữ kín trong lòng…
Qua đến pho tượng thứ ba, có tiếng
phê bình:
- Người này nghe xong là thuật lại, nếu
sống trong chế độ độc tài sẽ chết có ngày;
- Người này hay bật mí những điều bí mật,
vì không biết cầm giữ môi miệng;
- Người này ruột để ngoài da, vừa nghe là
phản ứng liền, phản ứng có khi quá nhanh
và quá sớm;
- Theo tôi, người này không đến nỗi tệ như
vậy, có thể người nghe một tin tức tốt lành
rồi kể lại cho người khác.
Mỗi người một ý phê bình, khen chê
ba pho tượng rất sôi nổi. Theo tôi, thì ba
pho tượng này nói lên ba cách cư xử của
chúng ta khi nghe lời nói.
Có lời nói, chúng ta bỏ qua, như lời
phê bình ác ý, phá hoại, lời dị nghị, lời thị
phi, như có câu: Thị phi chung nhật hữu,
Bất thính tự nhiên vô 是 非 終 日 有 不 聽 自
然 無
Chuyện thị phi bao giờ chẳng có,
Bỏ ngoài tai như gió thoảng qua.
Ông Sau-lơ trong Kinh Thánh khi
đăng quang có tiếng xầm xì chê trách, ông
giả đò không nghe. Hay ông A. Lincoln
trong trận nội chiến Hoa Kỳ bị một người
trong nội các hay châm chọc, bêu rếu ông,
nhưng ông vì đại cuộc mà bỏ qua. Lời
khen chê của người đời không khác gì
mưa nắng:
Sớm mưa, trưa nắng, chiều nồm
Trời còn luân chuyển, huống mồm thế gian.
Có lời chúng ta cần suy gẫm, như
khi nghe những lời phê bình xây dựng để
mình tự sửa mình, để học tánh khiêm tốn
như một ông vua kia, giao cho người hầu
mỗi ngày nhắc rằng: “nhà vua chỉ là một
con người thôi” vì ông biết rằng bản tánh
con người hay tự thần thánh hóa và hay
lên mình kiêu ngạo. Chúng ta cũng cần
nghe lời khuyên của Gia-Cơ (James 1:19-
20):
Mau nghe, chậm nói ai ơi
Lại thêm chậm giận, Chúa Trời mới vui.
Có những lời hay ý đẹp chúng ta
cần thuật lại cho người khác nghe để xây
dựng nhau.
(Chớ có một lời dữ
Ra từ miệng các anh)
Nhưng khi đáng phải nói
Hãy nói vài lời lành
Giúp ơn và ích lợi
Cho chính anh em mình.
Êphêsô (Ephesians) 4:29
Nhiều người nghe được lời chân lý
Thánh Kinh, mà không nói lại cho người
khác thì rất xốn xang trong lòng:
Rao truyền Lời Chúa là thường,
Không rao mới thật thảm thương thân này.
I Côrinhtô (Corinthians) 9:16
NSM 179-180