Một số Châm-ngôn, Ngạn-ngữ thông dụng trong tiếng Anh có nguồn gốc từ Kinh Thánh

1. This is the day the Lord has made:
Nguồn gốc: Psalm 118:24 “This is the day the Lord
has made; let us rejoice and be glad in it” (NIV).
BDY: Đây là ngày Chúa đã tạo nên, Chúng con đều
hân hoan tận hưởng.
2. Each day has enough trouble of its own:
Nguồn gốc: Matthew 6:34b (NIV)
BPT: Mỗi ngày có đủ việc để lo rồi.
Những cách diễn tả khác: One day at the time;
Seize the moment; seize the day (carpe diem); seize the
day, put no trust in the morrow
(carpe diem, quam minimum credula postero);
Quá nhất nhật đắc nhất nhật
(過 一 日 得 一 日)

3. Let the dead bury their dead:
Nguồn gốc: Matthew 8:22
BPT: để kẻ chết chôn kẻ chết.
Chúa Giê-xu phán cùng người môn đồ muốn về
chôn cha: “Hãy theo ta, để kẻ chết chôn kẻ chết” là nói
về phần tâm linh. Để người hư mất phần thuộc linh lo
cho người hư mất. Nhiều người có thể hiểu lầm đoạn
KT này cho rằng Chúa không cho báo hiếu, thực ra Ngài
nhấn mạnh phần tâm linh đối với môn đồ của Ngài. Cha
người môn đồ này thực sự chưa chết, nhưng người mượn
cớ này để tránh hoặc khất việc theo Chúa.
4. The devil can quote Scripture for his own
ends:
Nguồn gốc: Matthew 4:5-6
Trong đoạn Mathiơ 4:5-6 có kể câu chuyện Satan
đưa Chúa Giê-xu vào thành Jerusalem và đặt Ngài lên
một điểm cao của đền thờ. Nó thách thức Chúa hãy nhảy
xuống đi và nó dẫn chứng câu KT lấy trong Psalm (Thi
Thiên) 91:11-12 “Ngài sẽ sai thiên sứ bảo vệ ngươi.
Thiên sứ sẽ giữ ngươi trong tay để chân ngươi khỏi vấp
phải đá” (theo BPT).
Câu “the devil can quote Scripture for his own ends”
muốn nói là ai cũng có thể dẫn chứng KT để biện hộ cho
việc làm không tốt của mình. Chỉ người có lòng kính sợ
Chúa thực sự mới thường âm thầm dùng lời Chúa để tự
sửa mình.
5. The hand of the diligent makes rich
Nguồn gốc: Prov 10:4 “He who has a slack hand
becomes poor, but the hand of the diligent makes rich”
NKJV.
BDY: Tay lười biếng suốt đời nghèo khó. Tay
siêng năng giàu có không xa.
Các câu ngạn ngữ tương tự: Diligence is the mother
of good luck; Early to bed and early to rise, makes a man
healthy, wealthy and wise; Early birds catch worms;
Hay lam, hay làm quanh năm chẳng lo đói; Cần cù bù
thông minh
MTBG: Kế hoạch một đời người là ở siêng năng, kế
hoạch một năm là ở mùa xuân. (Nhất sinh chi kế tại ư
cần, nhất niên chi kế tại ư xuân: 一 生 之 計 在 於 勤 一 年 之
計 在 於 春 )
6. Do this in remembrace of me:
Nguồn gốc: Luke 22:19
Buổi Tiệc Ly Cuối Cùng (The Last Supper) Chúa
Giê-xu dạy môn đồ giữ lễ tiệc này (còn gọi là Tiệc
Thánh: Communion Service) để tưởng nhớ đến sự hi
sinh của Chúa.
7. For they say, and do not (do) hay they do
not practice what they preach:
Nguồn gốc: Matt. 23:2-3, “The teachers of the law
and the Pharisees sit in Moses’ seat. So you must obey
them and do everything they tell you. But do not do
what they do, for they do not practice what they preach”
NIV.
BPT dịch đoạn Mathiơ này: “Các giáo sư luật và
người Pharixi có quyền bảo các ngươi những gì luật
Môse dạy. Cho nên các ngươi hãy vâng giữ theo điều họ
khuyên dạy nhưng đừng noi gương đời sống của họ. Vì
họ dạy các ngươi một đằng mà làm một nẻo.”
Châm ngôn, ngạn ngữ khác: “Năng thuyết bất năng
hành.” (能 說 不 能 行)
8. Do unto others as you would they should
do unto you:
Nguồn gốc: Matt. 7:12 Luật vàng trong giao tế:
“Hãy làm cho người khác những gì con muốn họ làm cho
con.” Hãy xem lời dạy của Khổng Phu Tử trong Luận
Ngữ chương 15, câu 23 khi Tử Cống (học trò người nước
Vệ) hỏi ông: “Có một lời nói nào mà có thể trọn đời thực
hành không?” Khổng Tử đáp: Đó là chữ THỨ (恕 )
nghĩa là “Điều gì mình không muốn thì chớ làm cho
người khác” (Kỷ sở bất dục vật thi ư nhân 己 所 不 欲 勿
施 於 人). Lời dạy của Khổng Tử có tính cách tiêu cực,
trong khi đó, lời dạy của Chúa Giê-xu tích cực hơn.
9. Do not take (grab) a dog by the ears:
Nguồn gốc: Prov. 26:17 “He who passes by and
meddles in a quarrel not his own is like one who takes a
dog by the ears” NKJV.
TCTK chuyễn thơ câu Châm Ngôn này:
Đi qua đường thấy người đang tranh cãi,
Chẳng dính đến mình, cũng nhẩy vô ngay,
Nổi giận đùng đùng, tìm cách “ra tay”,
Là ngu dại như nắm tai chó dữ.
Châm ngôn, ngạn ngữ khác: Hàm chó, vó ngựa.
10. The dog returns to his vomit:
Nguồn gốc: Prov. 26:11 “The dog returns to his
vomit, so the fool returns to his folly”.
Kẻ ngu làm lại điều khờ dại nó đã trót, như chó trở
lại nơi nó đã nôn ra (BDY)
Có 2 nghĩa trong câu Châm Ngôn này: 1. Ngựa
quen đường cũ; chứng nào tật ấy; cố thái phục manh
(故態復萌); 2. Kẻ phạm tội trở lại phạm trường: lòng bất
an của người phạm tội khiến họ trở lại nơi họ gây tội ác
để nghe ngóng, nên có câu nói lương tâm phạm tội
không cần người cáo buộc (a guilty conscience needs no
accuser).
11. A living dog is better than a dead lion
Nguồn gốc: Eccl. 9:4
Còn sống mới còn hy vọng. Một con chó sống hơn
một con sư tử chết (BDY).
Châm Ngôn, Ngạn Ngữ VN: Người sống (hơn)
đống vàng.
12. I stand at the door and knock:
Nguồn gốc: Rev. 3:20 (NKJV) “Behold, I stand at
the door and knock. If anyone hears My voice and
opens the door, I will come in to him and dine with him,
and he with Me.”
BPT: Nầy ta đang đứng gõ nơi cửa. Nếu ai nghe
tiếng ta và mở cửa thì ta sẽ vào dùng bữa với người ấy và
người ấy với ta.
Chúa luôn luôn muốn tạo lập mối liên hệ tâm linh
mật thiết với loài người.
13. Doubting Thomas:
Nguồn gốc: John 20:24-29, “Thôma, một trong 12
môn đệ, không có mặt khi Chúa Giê-xu hiện ra (sau khi
phục sinh). Các môn đệ khác quả quyết là đã thấy Chúa,
nhưng Thôma bảo: “Nếu tôi không thấy dấu sẹo đinh
nơi tay Ngài và nếu ngón tay tôi không rờ được dấu đinh
và tay tôi không đụng vào hông Ngài thì tôi không tin.”
Một tuần sau đó, Chúa Giê-xu hiện ra, cho Thôma sờ vào
tay và hông của Ngài. Lúc này Thôma mới tin.
Châm Ngôn, Ngạn Ngữ khác: Nóng như Trương
Phi, nghi như Tào Tháo; I’m from Missouri! Show me!
14. For dust you are, and to dust you shall
return:
Nguồn gốc: Gen. 3:19 (NKJV).
Là bụi đất con phải trở về bụi đất (Lời Đức Chúa
Trời phán cùng Adam).
Trong các đám táng Âu Mỹ, vị chủ lễ rải đất lên
quan tài và nói: “Đất về với đất, tro về với tro, bụi về
với bụi” (earth to earth, ashes to ashes, dust to dust) để
nhắc nhở những người hiện diện rằng mọi người rồi cũng
sẽ chết về trở về với cát bụi.
Theo Nếp sống mới, Số 157-158