BA KHÔNG

Ba không - Triết-lý của nhà tu Vadjra,
người Ấn-độ để tâm được yên-tịnh. Triết-lý này
được truyền qua Trung-hoa, rồi qua Nhật vào
thế-kỷ thứ 8. Triết-lý này đã được người Nhật
hưởng-ứng, nên tại đền Tokugawa có tượng ba
con khỉ tạc bằng gỗ từ thế-kỷ thứ 17, tên là
Sambiki Saru, có nghĩa là ba con khỉ khônngoan,
bày-tỏ triết-lý của Vadjra. Con khỉ thứ
nhất tên là Mizaru, lấy tay bịt mắt để khỏi phải
nhìn. Con thứ hai tên là Mikazaru, lấy tay bịt tai
để khỏi phải nghe.

Con thứ ba tên là Mazaru, lấy
tay bịt miệng để khỏi phải nói. Theo Vadjra thì
không thấy, không nghe, không nói thì yên thân,
tâm tịnh. Làm người mà vừa mù, vừa điếc, lại
vừa câm thì yên-thân, với tâm tịnh sao được.
Triết-lý này chỉ nên dành cho những con khỉ
khôn-ngoan, chớ con người càng thiếu khônngoan,
càng mở to mắt nhìn đời, lắng tai nghe và
ít ra cũng nói ra được cảm-nghĩ của mình.
Ba Không - Nguyên-tắc sống trong thờikỳ
nhiễu-nhương, cũng được yên thân phần nào.
Ấy là: Không quan-tâm, không bình-luận, không
can-thiệp. Cứ giả mù, giả điếc, giả câm.
Ba không - Chúa Jêsus hỏi các môn-đồ
Ngài: “Các ngươi có mắt mà sao không thấy?
Có tai mà sao không nghe? Các ngươi lại không
nhớ hay sao?” Có mắt không mù mà sao
“không thấy”. Có tai không điếc mà sao “không
nghe”. Có trí-óc tốt mà sao “không nhớ”?
Ba không – “không thấy ... không nghe ... không
nhớ” chắc-chắn không phải là nguyên-tắc sống
của các môn-đồ Chúa Jêsus.
Ba không – “không thấy ... không nghe ... không
nhớ” đã gây tai-hại cho chúng ta không ít.
Lý-do nào Chúa Jêsus lại hỏi các mônđồ
Ngài như vậy. Kinh-Thánh ghi: “Có mấy
người Pha-ri-si đến đó cãi lẽ với Ngài, muốn thử
Ngài, thì xin một dấu lạ từ trên trời. Đức Chúa
Jêsus than-thở trong lòng mà rằng: Làm sao
dòng-dõi này xin dấu lạ? Quả thật, ta nói cùng
các ngươi, họ chẳng được ban cho một dấu lạ
nào. Ngài bèn bỏ họ, trở vào thuyền và qua bờ
bên kia.”
Vả, môn-đồ quên đem bánh theo, trong
thuyền chỉ có một cái bánh mà thôi. Ngài răn
môn-đồ rằng: Hãy giữ mình cẩn-thận về men
người Pha-ri-si, và men đảng Hê-rốt. Môn-đồ
nói cùng nhau rằng: Ấy là vì chúng ta không có
bánh. Nhưng Đức Chúa Jêsus biết điều đó, thì
phán rằng: Sao các ngươi nói cùng nhau rằng đó
là tại các ngươi không có bánh? Chớ các ngươi
còn chưa nghe, chưa hiểu sao? Các ngươi có
lòng cứng-cỏi luôn ư? Các ngươi có mắt mà sao
không thấy? Có tai mà sao không nghe? Các
ngươi lại không nhớ hay sao? Khi ta bẻ có năm
cái bánh cho năm ngàn người, các ngươi thâu
được mấy giỏ đầy bánh vụn? Thưa: Mười hai
giỏ. - Còn khi ta bẻ mấy cái bánh cho bốn ngàn
người ăn, các ngươi thâu được mấy giỏ đầy
bánh vụn? Thưa: Bảy giỏ. Ngài phán: Các ngươi
còn chưa hiểu sao? (Mác 8:11-21). Chỉ một
phân-đoạn Kinh-Thánh ngắn này, Chúa Jêsus đã
hỏi các môn-đồ Ngài đến 9 câu hỏi.
Ngài hỏi đến 9 câu hỏi chỉ vì các mônđồ
Ngài không hiểu lời Ngài răn dạy: “Hãy giữ
mình cẩn-thận về men người Pha-ri-si, và men
đảng Hê-rốt”. Các môn-đồ còn ngớ-ngẩn đến
độ suy-diễn lời Chúa răn dạy vào thực-tế: “Ấy
là vì chúng ta không có bánh”.
Thật ra làm sao các môn-đồ hiểu nỗi ýnghĩa
“men” (leaven) Chúa dùng để chỉ sự dạydỗ
của người Pha-ri-si và đảng Hê-rốt hay phái
Sa-đu-sê.
Dân Y-sơ-ra-ên rất quen với loại “bánh
không men” theo truyền-thống từ lễ Vượt-Qua
đầu tiên (Xuất Ê-díp-tố ký 12:8). Ra khỏi xứ Êdíp-
tô, “chúng bèn hấp bánh không men bằng
bột của mình mang theo từ xứ Ê-díp-tô” (Xuất
Ê-díp-tô ký 12:39). Từ đó, theo lịnh của Môi-se
truyền, các ngày lễ, dân-sự “chớ ai ăn bánh có
men”, có kỳ lễ “Trong bảy ngày hãy ăn bánh
không men” (Xuất Ê-díp-tô ký 13:3,6). Về sau,
theo luật của Môi-se, thời gian giữ Lễ Vượt-
Qua, chẳng những ăn “bánh không men”,
“Trong bảy ngày, không nên thấy men nơi nhà
ngươi, hay trong khắp địa phận ngươi” (Phụctruyền
luật-lệ ký 16:4).
Các “môn-đố quên đem bánh theo,
trong thuyền chỉ còn một cái bánh mà thôi”, một
cái “bánh không men” thì làm sao đủ cho Chúa
Jêsus dùng bữa với các môn-đồ Ngài. Nên khi
Ngài răn-dạy: “Hãy giữ mình cẩn-thận về men
người Pha-ri-si, và men đảng Hê-rốt”. Các
môn-đồ nghĩ ngay Ngài dặn họ có mua bánh
thêm thì nhớ “cẩn-thận về men người Pha-ri-si,
và men đảng Hê-rốt”.
Con-cái Chúa ngày nay không lầm-lẫn
về “men” như các môn-đồ Ngài. Chúng ta hiểu
“men” là bản tánh xác-thịt, là tội-lỗi như lời
Kinh-Thánh dạy: “Anh em há chẳng biết rằng
một chút men làm cho cả đống bột dậy lên sao?
Hãy làm cho mình sạch men cũ đi, hầu cho anh
em trở nên bột nhồi mới không men, như anh em
là bánh không men vậy. Vì Đấng Christ là con
sinh lễ Vượt-Qua của chúng ta, đã bị giết rồi.
Vậy thì, chúng ta hãy giữ lễ, chớ dùng men cũ,
chớ dùng men gian-ác độc-dữ, nhưng dùng bánh
không men của sự thật-thà và của chân-lý” (I
Cô-rinh-tô 5:6-8).
Chính cái ngớ-ngẩn này mà Ngài phải
hỏi đến 9 câu hỏi để các môn-đồ Ngài vỡ lẽ.
“Bấy giờ môn-đồ mới hiểu rằng Ngài chẳng bảo
giữ mình về men (leaven) làm bánh, nhưng về sự
dạy-dỗ (the teaching) của người Pha-ri-si và Sađu-
sê” (Ma-thi-ơ 16:12).
Cái ngớ-ngẩn của các môn-đồ Ngài là
tại Ba Không: “Không thấy ... không nghe ...
không nhớ”. Nhiều con-cái Chúa đôi khi cũng
ngớ-ngẩn về những lời Ngài phán. Ngài phán
dạy một đường lại hiểu một nẻo, cũng chỉ vì
“không thấy ... không nghe ... không nhớ”.
Không thiếu những vị giảng-dạy Lời Chúa cũng
lâm vào tình-trạng ngớ-ngẩn, cũng chỉ vì “không
thấy ... không nghe ... không nhớ”.
Nếu “không thấy ... không nghe ...
không nhớ”, xin đừng đoán mò, xin đừng suydiễn.
Tôi thích tinh-thần học hỏi của Thô-ma.
Thô-ma nghe Chúa phán: “Các ngươi biết ta đi
đâu, và biết đường đi nữa”. Thô-ma không
hiểu, Thô-ma không đoán mò, không suy-diễn,
nhưng hỏi Chúa ngay: “Lạy Chúa, chúng tôi
chẳng biết Chúa đi đâu; làm sao biết đường
được?” (Giăng 14:4-5).
Ngày nay, con-cái Chúa có Đức Thánh-
Linh ngự trong lòng chúng ta. “Ngài dẫn các
ngươi vào mọi chân-lý” (Giăng 16:13). Nhưng
nếu chúng ta “không thấy ... không nghe ...
không nhớ” thì dầu “Ngài dẫn” chúng ta cũng
vẫn “không thấy ... không nghe ... không nhớ”.
Vậy chúng ta phải “thấy ... nghe ... nhớ” thế nào
đây?
(Xin xem tiếp kỳ báo tới.)
Mục sư Phan Thanh Bình
Theo Nep song moi, So 189-190