Tuổi Không Chướng Tai

Chúng ta thường nghe câu “Ngũ thập
tri thiên mệnh” 五十而知天命 trong sách Luận
ngữ, nghĩa là tuổi 50 thì biết mệnh Trời, nhưng
Khổng Tử cũng nói tới tuổi sáu mươi “Lục thập
nhi nhĩ thuận” 六十而耳順 nghĩa là người
cao niên ở tuổi 60 thì thấy thuận tai, tức là
không còn thấy chướng tai, gai mắt nữa. Tại
sao? Có thể vì khi lớn tuổi, người ta bị tai
yếu, mắt lòa chăng? Có thể lắm. Nhưng,
người cao niên thường không còn nóng nảy,
mà trở nên điềm đạm, từ tốn trong lời nói,
trong cách cư xử.

Thật bất hạnh cho tuổi già mà hay
còn bực tức, nóng giận, hay sôi máu, hay nổi
tam bành làm họ dễ mất ăn, mất ngủ, mất đi
sự vui vẻ bình an. Nếu giữ tình trạng này
lâu dài thì sớm muộn cũng bị nhồi máu cơ
tim hay tai biến mạch máu não.
Người cao niên cần có phản ứng
chậm đối với lời nói của kẻ khác. Khi
chúng ta không phản ứng liền, không phải
hoàn toàn đồng ý với người, không phải “ba
phải” nhưng chúng ta cần tìm hiểu xem hư
thực ra sao vì nhiều sự việc trên đời không
phải trắng đen phân biệt rõ ràng như hồi trẻ
mình nghĩ, mà lại ở vào vùng xam xám. Vả
lại, chúng ta cũng không biết những gì mình
nghe có đúng với ý người muốn nói không.
Người cao niên không thích tranh cãi
vì biết rằng dù có thắng nhỏ trong cuộc
tranh lý sẽ thua to trong trận chiến nhân tâm.
Hằng ngày, có những lời nói chúng
ta cần bỏ qua, như lời phê bình ác ý, phá
hoại, lời dị nghị, lời thị phi, như câu: Thị
phi chung nhật hữu, Bất thính tự nhiên vô
是 非 終 日 有 不 聽 自 然 無
Chuyện thị phi bao giờ chẳng có,
Bỏ ngoài tai như gió thoảng qua.
Nguyễn Khuyến có câu thơ:
Đắp tai, ngoảnh mặt làm ngơ,
Rằng khôn cũng kệ, rằng khờ cũng thâỵ
Ông vua Sau-lơ trong lịch sử Do Thái,
ghi trong Kinh Cựu Ước, khi đăng quang có
tiếng xầm xì chê trách, ông giả đò không nghe.
Tổng Thống thứ 16 của Hoa Kỳ, Abraham
Lincoln, trong trận nội chiến Hoa Kỳ bị một
người trong nội các hay châm chọc, bêu rếu ông,
nhưng vì đại cuộc, ông giả đò không nghe.
Kinh Thánh diễn được ý “lục thập nhi
nhĩ thuận” trong sách Gia-cơ:
Mau nghe, chậm nói ai ơi,
Lại thêm chậm giận, Chúa Trời mới vui.
Gia‐Cơ (James) 1:19‐20
Theo nepsongmoi, số Thu 2007